ROCZNICA WYDARZEŃ BYDGOSKIEGO MARCA

34. lata temu 19 marca 1981, Bydgoszcz stała się miejscem szczególnych wydarzeń, mających charakter powszechnego ruchu ku wolności. To właśnie tu doszło do prowokacji władzy wobec społeczeństwa, wobec NSZZ „Solidarność” i NSZZ ,,Solidarność” Rolników Indywidualnych – ale przede wszystkim doszło do ogólnopolskiego protestu. W Bydgoszczy bowiem, po raz pierwszy, radni WRN zbuntowali się przeciwko totalitarnej władzy, którą w pewien sposób reprezentowali. Część z nich pozostając na sali, by wysłuchać problemów robotników i rolników, dała Polakom sygnał by wziąć sprawy we własne ręce.

19 marca o godzinie 10.00 w gmachu Urzędu Wojewódzkiego rozpoczęła się VI sesja WRN, na którą przybył wicepremier Stanisław Mach, pierwszy sekretarz KW PZPR – B. Dymarek. Brali w niej udział także wicewojewodowie: Roman Bąk i Władysław Przybylski. Radni zaopiniowali powołanie nowego wojewody bydgoskiego, którym został Bogdan Królewski.(na 170 radnych otrzymał 148 głosów). Przewodniczący WRN Edward Berger nieoczekiwanie o godzinie 13.40 przerywa obrady. Wówczas ostro i zdecydowanie zaprotestował Antoni Tokarczuk, powołując się na wcześniejsze ustalenia, a Jan Rulewski wezwał radnych do pozostania na sali. Delegat pry­masa Polski Romuald Kukołowicz poinformował związkowców o telefonie od księdza kardynała.

Około godziny 15.00 milicja na polecenie z MSW rozpoczęła realizację planu „Sesja”, blokując wszystkie wejścia do gmachu urzędu. Na wezwanie R. Bąka większość radnych opuszcza salę. Pozostali dyskutują z delegatami „Solidarności”. Ostatecznie na miejscu pozostaje 5 radnych, którzy wspólnie ze związkowcami opracowują komunikat. Na salę obrad wkracza kilkudziesięciu milicjantów i esbecy w cywilu.

O godzinie 18.15 mjr Bednarek zwracając się do Jana Rulewskiego wzywa wszystkich do opuszczenia miejsca. Dyskutuje z nim Lech Winiarski. W międzyczasie, po rozmowie telefonicznej z gen. B. Stachurą z MSW, pierwszy sekretarz KW J. Majchrzak decyduje się na siłową rozprawę milicji podając hasło: „Na obywatela!”. Wicewojewoda R. Bąk zarzuca delegacji potęgowanie niepokoju przez odmowę opuszczenia sali. Replikując A. Tokarczuk mówi o manipulacji i oszukaniu związkowej delegacji oraz niedopuszczeniu jej do głosu wbrew ustaleniom. Jarosław Wenderlich apeluje o umożliwienie zakończenia pracy nad wspólnym komunikatem.

Dowodzący siłami milicjimjr Bednarek o godzinie 19.30 wydaje rozkaz do ataku i usunięcia siłą obecnych na sali. Jan Rulewski krzyczy: „Kobiety do środka”. Wypychani brutalnie przez mundurowych i cywili związkowcy śpiewają hymn narodowy. Mocno pobici zostają: Michał Bartoszcze, Jan Rulewski i Mariusz Łabentowicz. Słychać razy i krzyki bitych ludzi. J. Rulewski krzyczy, że ten, kto nas bije nie jest godny miana Polaka.

O godzinie 19.50 siły ZOMO rozganiają ludzi zgromadzonych na ul. Jagiellońskiej. Pobici zostają odwiezieni do szpitala im. XXX – lecia PRL.

Następnego dnia do Bydgoszczy, do siedziby MKZ przy ul. Marchlewskiego przybywa Lech Wałęsa. Tłumy mieszkańców zajmują sąsiednie ulice, bulwary i most nad Brdą. Społeczeństwo miasta okazuje swe całkowite poparcie dla „Solidarności”. Prawie wszyscy czują się zjednoczeni wokół ważnej sprawy.

27 marca w całej Polsce ma miejsce dobrze zorganizowany 4–godzinny strajk ostrzegawczy. Powszechne poparcie społeczne i postawa ludzi zadecydowała o podpisaniu przez władze ze Związkiem 30 marca porozumienia warszawskiego a potem 17 kwietnia bydgoskiego. 17 maja został zarejestrowany NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”.

W marcu 2006 roku, w 25.rocznicę wydarzeń Bydgoskiego Marca, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął Uchwałę:

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pragnie przypomnieć wydarzenia bydgoskiego marca 1981 roku. Wtedy to w bydgoskim Urzędzie Wojewódzkim doszło do brutalnej akcji funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Zostali dotkliwie pobici walczący o swoje prawa pracownicze i obywatelskie  przedstawiciele strajkujących rolników i wspierający ich działacze NSZZ „Solidarność”.
Wydarzenia te kolejny raz obnażyły ówcześnie panujący system władzy, która brak legitymacji społecznej zastępowała represjami i brutalnym zwalczaniem wolnościowych aspiracji Polaków.
Do dziś geneza wydarzeń bydgoskich nie znalazła pełnego wyjaśnienia. Wszyscy jednak pamiętamy, że Polska stanęła wtedy na krawędzi bardzo poważnego kryzysu. Udało się jednak perspektywę tego konfliktu oddalić. Niestety nie na zawsze. 13 grudnia tego samego roku wprowadzono stan wojenny.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd tym wszystkim, którzy mieli wtedy odwagę działać na rzecz wolności, a także wbrew manipulacji cenzury ujawnili prawdę o bydgoskim marcu.

Kalendarium Wydarzeń i zdjęcie z archiwum ZRB


Notice: Undefined variable: choc_chip_eu_cookie_optin in /www/region/www/www.region/wp-content/plugins/choc-chip-eu-cookie-plugin/choc-chip-eu-cookie-plugin.php on line 74